تفاوت برق سه فاز و تک فاز چیست

فهرست

تفاوت برق سه فاز و تک فاز چیست

فهرست

تفاوت برق سه فاز و تک فاز چیست؟ (تفاوت هزینه، ویژگی، کاربرد)

نوع نیاز دستگاه‌های برقی به جریان برق با هم متفاوت است. برخی از این دستگاه‌ها با جریان تک فاز و برخی با جریان ۳ فاز کار می‌کنند. برق ۳ فاز و تک فاز جزء جریان‌های متناوب هستند که با یکدیگر در صنعت برق فرق دارند. اما آیا می‌دانید که تفاوت آنها با یکدیگر چیست؟

برای استفاده از لوازم برقی ابتدا باید نوع جریان برق موردنیاز آن را متوجه شوید. مثلاً اگر دستگاهی با جریان تک فاز کار کند، قطعاً در صورت استفاده از برق ۳ فاز دچار مشکلاتی مثل سوختگی و از کار افتادن می‌شود؛ در نقطه مقابل دستگاه‌های قوی نمی‌توانند با برق تک فاز کارکرد مناسبی داشته باشند.

عمده کاربرد دستگاه‌های برقی تک فاز در منازل و عمده کاربرد مدل‌های ۳ فاز در محیط‌های صنعتی است. امکان انتقال این جریانات با انواع کابل‌ها مثل کابل ارت وجود دارد.

جریان متناوب یا AC چیست؟

برای اگاهی از تفاوت برق سه فاز و تک فاز ابتدا باید درباره جریان متناوب یا AC اطلاعاتی به دست آورید. جریان AC دائماً در حال تغییر است و مقدار آن ثابت نیست. AC به اشکالی مختلفی مثل مربعی، مثلثی یا چند موج به کار می‌آید. این جریان کاربرد‌های مهم دارد که از جمله آنها می‌توان به پریز اشاره کرد. پریز‌ها ابزاری برای اتصال دستگاه‌های الکتریکی در مکان‌های مختلف هستند.

برق تک فاز چیست؟

برق تک فاز در واقع جریان متناوب AC است که برای نورپردازی و مصارف خانگی از آن استفاده می‌شود. در واقع به همان جریان الکتریسیته‌ای که برای مصارف مسکونی و حتی تجاری و اداری استفاده می‌کنند، تک فاز می‌گویند. در برق تک فاز جریان الکتریسیته به‌صورت متناوب و فرکانسی مشخص به دستگاه‌ها می‌رسد. این جریان در کشور ایران با قدرت ۲۲۰ ولت انتقال داده می‌شود.

برق متناوب نوسان‌های مختلفی دارد که شاید آسیب‌های جدی به دستگاه‌ها برساند، به‌همین دلیل مصرف‌کننده‌ها باید حتماً از استابلایزر‌های مناسب استفاده کنند تا جلوی تأثیرگذاری آن را بگیرند. این جریان به‌عنوان یکی از خطوط اصلی شبکه شناخته می‌شود و برای تأمین توان موردنیاز بسیاری از دستگاه‌ها به کار می‌آید؛ برای همین استفاده از آن در دنیای پیشرفته امروزی الزامی است.

برق تک فاز با استفاده کابل تخت، آرموردار، ارت و … منتقل می‌شود.

بررسی ویژگی های برق تک فاز

  • فشار و جریان ثابت: در این جریان در هر خط برق فقط یک فاز وجود دارد و فشار و جریان ثابت هستند.
  • تکنولوژی ساده: از آنجا که از تکنولوژی‌های ساده‌تری در این جریانات استفاده می‌شود، برای همین هزینه‌های نصب و نگهداری آنها به حداقل می‌رسد.
  • کاربرد محدود: برق تک فاز با وجود تمام مزیت‌ها نقص‌هایی دارد و صنعتگران به‌دلیل وجود همین نقص‌ها از آن در دنیای صنعت استفاده نمی‌کنند.
  • قدرت کم: قدرت الکتریکی این جریانات کم است و توان تأمین دستگاه‌های برقی بزرگ مانند الکتروموتور‌های صنعتی را ندارند.
  • سیستم اتصال ساده: سیستم اتصال این جریانات بسیار ساده است، برای همین جهت نصب و پیاده‌سازی در محیط‌های مسکونی، تجاری یا اداری نیازی به صرف هزینه‌های زیاد نیست.

تفاوت برق سه فاز و تک فاز چیست

برق سه فاز چیست؟

برق سه فاز جریان الکتریسیته مورد نیاز کارخانه‌ها و مراکز صنعتی است که قدرت بسیار بیشتری نسبت به تک فاز دارد. از این جریان الکتریسیته برای راه‌اندازی دستگاه‌های بزرگ و الکتروموتور‌ها استفاده می‌کنند. هر چند اغلب کاربرد این جریان در دنیای صنعت است، اما با استفاده از آسانسور‌ها و ابزار‌های مشابه در منازل مسکونی از این برق استفاده می‌کنند، چون برق تک فاز توان تأمین نیروی موردنیاز آسانسور را ندارد.

در واقع از برق سه فاز در دستگاه‌های الکتریکی با مدار فشار قوی استفاده می‌شود. این دستگاه‌ها تکنولوژی‌های پیچیده‌ای دارند، به‌همین دلیل جریانات ۳ فاز به‌واسطه قدرت بالا به خوبی می‌توانند نیروی موردنیاز آنها را تأمین کنند.

شما برای انتقال برق سه فاز باید از کابل‌های قدرتمند استفاده کنید. جنس‌رسانا، عایق و پوشش این محصولاتی باید به‌گونه‌ای باشد که در طول مدت استفاده به‌دلیل انتقال جریان قوی دچار مشکل نشوند. شما می‌توانید انواع سیم موردنیاز برای انتقال جریانات سه فاز را از فروشگاه عرضه کابل قدرت آلومینیومی کابل سازان تهیه کنید.

بررسی ویژگی های برق سه فاز

فشار و جریان متناوب: در این جریانات از ۳ فاز با فاز‌های متفاوت نسبت به هم استفاده شده است. این تفاوت فشار و جریانی متناوب را در سیستم به وجود می‌آورد.

قدرت بیشتر: جریانات ۳ فاز از قدرت بیشتری نسبت به مدل‌های تک فاز برخوردارند.

استفاده گسترده: از این برق نه‌تنها در مصارف صنعتی، بلکه حتی در مصارف مسکونی، تجاری و اداری برای وسایلی مثل آسانسور نیز استفاده می‌شود.

کارآیی بالا: جریانات ۳ فاز قدرت و جریان را به‌صورت یکنواخت انتقال می‌دهند، برای همین از کارآیی بالاتری برخوردارند.

بررسی تفاوت برق سه فاز و تک فاز

برق سه فاز و تک فاز از جنبه‌های مختلفی با یکدیگر تفاوت دارند:

  • هزینه ها

کارشناس‌ها بر اساس عوامل مختلفی مثل شرایط محل نصب، مصرف انرژی و نیاز‌های سیستم هزینه‌ها را برآورد می‌کنند. برای اجرای برق سه فاز معمولاً باید هزینه‌های بیشتری بپردازید. البته برای مدیریت بودجه ابتدا باید نیاز کارگاه و نوع جریان لازم برای راه‌اندازی دستگاه‌های الکتریکی را متوجه شوید.

گران‌بودن خطوط برق سه فاز نسبت به تک فاز دلایل مختلفی دارد که عبارت هستند از:

  1. تجهیزات و تأسیسات در این خطوط پیچیدگی بیشتری دارند.
  2. هزینه‌های نگهداری و تعمیرات
  3. هزینه‌های مواد و تجهیزات
  4. هزینه‌های نصب شبکه توزیع
  • اجزاء تشکیل دهنده

جریانات تک فاز عملیات انتقال برق را با استفاده از یک هادی تک فاز انجام می‌دهند، در صورتی که مدل‌های قوی‌تر از ۳ هادی مجزا تشکیل شده‌اند.

  • میزان ولتاژ

در مدل‌های تک فاز معمولاً جریان نهایتاً به ۲۳۰ ولت می‌رسد، اما در مدل‌های قوی‌تر جریانات امکان تحمل قدرت ۴۱۵ ولت را هم دارند.

  • سیم های موردنیاز

برای استفاده از جریانات ۱ فاز به ۲ ، سیم مجزا نیاز است که یکی از آنها خنثی و دیگری فاز هستند. شما برای تکمیل مدار به این سیم‌ها نیاز دارید. در مدل‌های ۳ فاز جهت تکمیل سیستم به یک سیم خنثی و سیم‌های ۳ فاز نیازمند هستید.

  • طراحی شبکه

مدل‌های شهری و خانگی دارای یک شبکه ساده تشکیل‌شده از ۲ سیم هستند. اما مدل‌های قوی شبکه‌ای پیچیده هم دارند، چون در آنها ۴ سیم تعبیه شده است.

  • از کار افتادن منبع تغذیه

در مدل‌های معمولی از یک فاز برای منبع تغذیه استفاده می‌شود، برای همین اگر شبکه مخدوش شود، اتصال به منبع تغذیه هم قطع می‌شود. در نقطه مقابل در صورت بروز مشکل برای شبکه، حتی در صورت بروز مشکل برای یکی از فاز‌ها، مابقی همچنان به کارکرد خود ادامه می‌دهند.

برق سه فاز و تک فاز، لازمه مصارف شهری و صنعتی

برق سه فاز و تک فاز هر ۲ لازمه تأمین جریان الکتریسیته موردنیاز وسایل برقی مسکونی، تجاری و اداری با دستگاه‌های الکتریکی قوی در کارخانه‌ها مثل الکتروموتور‌ها هستند. شما باید با آگاهی از ویژگی‌های هر دستگاه از یکی از این جریان‌ها برای آنها استفاده کنید تا مطمئن شوید هیچ آسیبی به دستگاه نمی‌رسد؛ در این زمینه می‌توانید از کارشناس‌های حرفه‌ای هم کمک بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *